İpek Böceği Başkalaşım Evreleri

Published by böceklere fısıldayan adam on

Bazı canlılar dünyaya geldiklerinde kendisini dünyaya getiren annelerine benzemezler. Yaşam süreçleri boyunca günden güne gelişerek ve değişimlere uğrayarak annelerine benzeyen bu canlılara Başkalaşım Geçiren Canlılar denir.

Ördüğü kozalardan günlük hayatımızda sıkça kullandığımız ipeğin elde edildiği, besin kaynağı dut yaprağı olan bir kelebek tırtılı İpek Böceği başkalaşım geçiren canlılardandır. İpek böceğinin erişkin hali boz renkli olup gövdesi iri ve tombulcadır.  Kanat açıklığı 4-5 cm yi bulmaktadır.

İpek Böceği Başkalaşım Evreleri

Kelebek yumurtlama döneminde yumurtalarını dut yaprakları üzerine bırakır. Yumurtlama bittikten sonra kelebeğin ömrü de bitmiş demektir ve üç dört gün sonra ölür. Her dişinin kelebek ortalama 300-500 dolayında yumurta bırakır. Yumurtadan çıkan tırtıllar dut yapraklarını yer. Büyüyüp gelişebilmeleri için devamlı dut yaprağı ile beslenirler. Bir tırtıl uzunluğu 7 santimetreyi aşana kadar hiç durmadan yaklaşık olarak 20-30 gün boyunca beslenir. Bu beslenme süreci içerisinde ağırlıkları kat be kat artan tırtıllar aynı zamanda başkalaşım geçirirler. Başkalaşım sürecinde 4-5 defa deri değiştiren tırtılların renkleri giderek açılır vücutları üzerindeki tüyler kaybolur. Ortalama 4-5 defa deri değiştiren bir tırtıl olgunlaşır. Olgunlaşan tırtıllar artık ipek salgılayabilecek hale gelirler. Ağaçların dallarına tırmanan tırtıllar ağızlarının üst dudaklarından bir sıvı çıkartırlar. Bu sıvı ile kendilerini aşağıya sarkıtabilen tırtıllar kozalarını örmeye başlarlar. Tırtıl önce kozanın dış kısmını sonra kendi vücudunun etrafını örer. Kozanın dışındaki iplikler gevşek ve dolaşık olurken , iç kısımdaki  iplikler düzgündür. Tırtıl daha sonra ise kendi vücudunun etrafını örmeye devam eder ve görünmez olur. İki üç hafta içinde kelebek haline gelerek ördüğü kozayı parçalar ve dışarı çıkar.

İpekböcekçiliğinin Gelişimi
İpek böcekçiliğinin ana vatanı Çin olarak bilinir. Bir Çin imparatoriçesinin kendini ipekböceği yetiştiriciliğine adadığı ve ipek dokuyabilmek için bir tezgâh icat ettiği söylenir. İpek böcekçiliği Çin’de saygın bir uğraş olmuş ve  yüzyıllar boyunca, büyük bir gizlilik içinde yürütülmüştür. İpek böcekçiliğinin yayılması ancak  yavaş yavaş ülke sınırlarının dışına taşması ile başlamıştır. Japonya’da daha sonra da Hindistan’da ipekböceği yetiştirilmeye başlanır. Ama bu sır, batıya ulaşana kadar Asya’yı boydan boya aşıp Türkiye üstünden Avrupa’ya uzanan gelmiş geçmiş en önemli kervan yoluna unutulmaz adını vermiştir: İpek Yolu.

İpek Böceğinin Gelişim Dönemleri (Başkalaşım Evreleri) :

İpek Böceği Gelişim Evreleri

İpek Böceği Gelişim Evreleri

  • İpek böceği ağzından salgıladığı yapışkan bir sıvı ile (iplikle) yumurtalarını birbirine bağlar. Bu sayede yumurtaların etrafa dağılmalarını önler.
  • Tırtıllar, yumurtaların gelişebilmesi için salgıladıkları iplikle kendilerine koza örmeye başlarlar. Bir tırtıl bir kozayı ortalama 3 – 4 günde örer.
  • Yumurta olgunlaşınca tırtıl oluşur.
  • Tırtılın ergin hale gelinceye kadar geçirdiği uyku dönemine pupa denir.
  • Pupa dönemi sonunda koza yırtılır ve kelebek oluşur.

Sanayide İpek Üretimi : Koza içerisindeki tırtılın kelebek haline gelmesi 2-3 haftayı bulur. Sanayide üretilen ipeğin kozasının parçalanmaması gerekir. Bu yüzden, kozayı tamamen örüp kendisini koza içine hapseden tırtıl kaynar suya atılarak öldürülür. Tırtıl öldürüldükten sonra ipek kozaları elde edilmiş olur. İpek kozalarından daha sonra ipek lifleri elde edilerek ham ipek üretilmiş olur.

Bu işlemler yapılırken ipekböcekçiliği ile uğraşan kişiler böceğin neslinin devam etmesini isterler. Bu yüzden kozaların bazılarında kelebek oluşumuna izin verirler ve kozaların kendiliğinden parçalanmasını beklerler.

İnsanlığa Faydalı Bu Böcek Hakkında Önemle Bilinmesi Gerekenler:

  • İpek böceği hastalıklarının günümüz teknolojik ve tıbbi imkanlarına rağmen tedavisinin mümkün olmaması üzerinde önemle durulması gereken bir meseledir. Alınacak tek önlem İpek böceklerinin hastalanması önlemek
  • İpekböceklerinde bakteri, virüs, mantar diye adlandırdığımız mikroplar hastalık yapar. Bu yüzden ipekböceği besiciliği yapıyorsak , mekanımız bu tür hastalık yapıcılara kapalı olmak zorundadır.
  • İpekböcekleri zehirli ilaçlara çok hassastır. Çok az miktardaki zehirli ilaç bulaşığı bile ipekböceklerini öldürmeye yeter. Bu yüzden ilaçlama işini profesyonellere yaptırmak gerekmektedir.
  • İlaçlama işi iki aşamalı olarak yapılmaktadır. Bunlardan birincisi besiciliğe başlamadan önce mekanın zararlılardan arındırılması ikincisi ise besi süresi boyunca mekana zararlı mikrop bakteri ve virüslerin girmesinin engellemesi.
  • Besleme esnasında, besleme yerine mikropların girmesini ve çoğalmasını önlemek için aşağıdaki tedbirleri almak gereklidir. Bu tedbirleri şöyle sıralayabiliriz
  1. Besleme yerinin girişine içinde kireç tozu olan paspaslar konulmalıdır.
  2. Beslemeye başlamadan önce dezenfekte yapılmalı eller sabunlu su ile yıkanmalıdır.
  3. Tırtılları beslemede kullanılan yapraklar ile besleme sonucu oluşan çöpler ayrı kaplarla taşınmalıdır.
  4. Varsa hasta ipekböcekleri el değmeden küçük bir maşa ile toplanarak imha edilmelidir.

İpek böcekçiliğinde en önemli iki şey iyi besleme ve iyi dezenfektasyondur.

İpek böceklerinde hastalık belirtileri görülüyorsa ne yapmalıyız ?

  • Hastalıklı böceklere kesinlikle el sürülmemeli, tırtıllar el değmeden bir maşa yardımıyla toplanmalı ve bir çukura gömülerek imha edilmeli.
  • Hastalık 4. ve 5. yaşlarda çıkmışsa günübirlik kireç tozu kullanmalıdır.
  • Son yaşlarda ortaya çıkan hastalıklarda tırtılların günlük besleme sayısı artırılarak sağlam böceklerin bir an önce olgunlaşması sağlanmalıdır.
İpek Böceği

İpek Böceği


2 Comments

tunahan · 29 Ekim 2011 at 19:13

çok güzel yazmışlar

asya · 12 Ekim 2012 at 18:47

güzel araştırmamı buldum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir